Gana rihap debatin për projektligjin anti-LGBT që kërcënon të drejtat e njeriut
Ligjvënësit në Gana kanë rifutur një projektligj shumë të ashpër që rrezikon të drejtat e personave lezbike, gej, biseksualë dhe transgjinorë.
Më 17 shkurt, Parlamenti i Gana-s pranoi zyrtarisht për shqyrtim projektligjin ‘Human Sexual Rights and Family Values’, i njohur edhe si projektligji anti-LGBTQ+, duke shënuar kapitullin më të fundit në një proces të gjatë ligjor dhe legjislativ që ka nisur në vitin 2021.
Sipas Human Rights Watch, Parlamenti i Ganës e kishte miratuar për herë të parë një version të këtij projektligji në shkurt 2024, por ai skadoi pa u miratuar nga presidenti i atëhershëm Nana Akufo-Addo. Në atë kohë, Akufo-Addo deklaroi se nuk do të lejonte që Gana të bënte hapa pas në fushën e të drejtave të njeriut dhe sundimit të ligjit. Megjithatë, pasardhësi i tij, presidenti John Dramani Mahama, i cili u rikthye në detyrë në janar 2025, ka sinjalizuar mbështetjen e tij për ligjin e propozuar.
Projektligji i rifutur zgjeron ndjeshëm sanksionet penale që lidhen me marrëdhëniet mes personave të të njëjtit seks dhe parashikon deri në tre vjet burg për këdo që edhe vetëm identifikohet si LGBTQ+. Ai gjithashtu parashikon ndjekje penale për individë dhe organizata që mbrojnë të drejtat e personave LGBTQ+, përfshirë prindërit e fëmijëve LGBTQ+, mësuesit, gazetarët, mjekët dhe mbrojtësit e të drejtave të njeriut.
Nëse miratohet, ligji do t’i detyrojë organizatat LGBTQ+ të shpërbëhen dhe do të vendosë në rrezik edhe donatorët dhe organizatat partnere.
Personat në Gana që identifikohen si LGBTQ+ përballen me diskriminim dhe abuzim të përhapur si në publik ashtu edhe në familje. Që nga viti 2021, ata janë përballur me shtypje gjithnjë në rritje, të shënuar nga arrestime arbitrare dhe mbyllje të shërbimeve komunitare, si dhe nga mbulim mediatik armiqësor dhe shpeshherë i pasaktë.
Gana pritet të mbajë Konferencën e Katërt Ndërparlamentare Afrikane për Familjen dhe Sovranitetin në Accra në maj 2026, një platformë që ka lidhje të dokumentuara me grupe avokuese të ekstremit të djathtë me bazë në Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, ekziston edhe kundërshtim ndaj këtij projektligji. Zëra me ndikim si kardinali Peter Turkson dhe politikania e njohur Samia Nkrumah kanë bërë thirrje për dialog dhe përfshirje.
Po ashtu, Komisioni për të Drejtat e Njeriut dhe Drejtësinë Administrative ka paralajmëruar Parlamentin se projektligji do të shkelte të drejtat themelore të qytetarëve ganezë.
Në vend që të vendosin në mënyrë të rreme vlerat e supozuara ganeze përballë të drejtave të njeriut, udhëheqësit e Ganës duhet të respektojnë mbrojtjet juridike ndërkombëtare që garantojnë për çdo qytetar të drejtën për barazi, mosdiskriminim, liri shprehjeje dhe privatësi.
